Co zrobić, gdy zleceniodawca nie chce wypłacić wynagrodzenia za wykonane zlecenie?

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, zasadą jest, że za wykonanie zlecenia zleceniobiorcy należne jest wynagrodzenie. Nieodpłatność zlecenia musi natomiast wyraźnie wynikać z umowy bądź z okoliczności (art. 735 §1 k.c.).

Zamierzając dochodzenia wynagrodzenia za zlecenie, musimy wpierw ustalić, czy w rzeczywistości ono nam przysługuje. W tym celu należy udzielić sobie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy doszło do zawarcia umowy zlecenia?

Pomiędzy Tobą, a zleceniodawcą musi istnieć stosunek zobowiązaniowy (vinculum iuris) w postaci zlecenia. Wynika on z zawarcia między wami umowy odpowiadającej swoją treścią stosunkowi zlecenia, tj. taką treścią, w której przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej (lub faktycznej) dla dającego zlecenie. To na podstawie zawartej umowy zlecenia żądamy określonych wierzytelności.

Zgodnie z obowiązującym Kodeksem cywilnym, umowa zlecenia może być zawarta w każdej formie, nie wykluczając formy ustnej, a nawet dorozumianej. Okoliczność więc, że zostało zlecone wykonanie jakiejś czynności (prac) w niesformalizowanej formie (np. ustnie), nie wyklucza możliwości dochodzenia tytułem ich wykonania odpowiedniego wynagrodzenia. Elementem kluczowym jest więc to, aby doszło pomiędzy zleceniodawcą, a zleceniobiorcą do porozumienia, co do zlecenia określonych czynności.

Przykład:
– Zlecamy sąsiadowi skoszenie trawnika. Istotne przy tym jest to, że dochodzi pomiędzy dwoma osobami do porozumienia o treści zlecenia. Niezależnie, czy dojdzie do tego w formie pisemnej, czy ustnej, będzie to zawarcie umowy zlecenia w myśl art. 734 § 1 k.c.

2. Czy roszczenie stało się wymagalne?

Dochodzone wierzytelności mogą być tylko te, które są wymagalne. Roszczenie z tytułu wynagrodzenia za zlecenie, co do zasady staje się wymagalne po wykonaniu zlecenia. Wynika z powyższego, że wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia otrzymuje się zasadniczo „ z dołu”, tj. po wykonaniu zlecenia. Strony umowy mogą unormować inne zasady płatności i ustalić je jako płatne „z góry”. Musi to natomiast wynikać wprost z umowy (art. 744 k.c.). Oznacza to, że jeśli nie uregulowano tej kwestii odmiennie w umowie, wynagrodzenie będzie płatne po pełnym wykonaniu zleconych czynności. Jeśli więc zamierzasz dochodzić wynagrodzenia z tego tytułu, upewnij się, czy wykonałeś powierzone ci obowiązki.

3. Czy roszczenie nie zostało przedawnione?

Przesłanka przedawnienia roszczenia nie wyklucza oczywiście możliwości jego dochodzenia, ponieważ fakt przedawnienia danej wierzytelności nie implikuje jej wygaśnięcia. Przedawnienie wierzytelności umożliwia jedynie uchylenie się przez dłużnika od jego zaspokojenia. Wymaga to, co do zasady jego wyraźnej aktywności w tym zakresie. Przedawnienie roszczenia nie pozbawia możliwości jego zasądzenia w postępowaniu sądowym – w przypadku, gdy dłużnik nie podniesie odpowiedniego zarzutu przedawnienia. Dochodzenie jednak przedawnionego roszczenia jest ryzykowne, gdyż w przypadku gdy dłużnik ma wiedzę o przedawnieniu dochodzonego przeciwko niemu roszczenia i podniesie w tym zakresie zarzut, to przegrywamy proces, a co za tym idzie ponosimy w pełni jego koszty.

Dopiero twierdząca odpowiedź na 3 powyższe pytania oznacza, że przysługuje ci należność tytułem umowy zlecenia, którą możesz dochodzić prawnie.

 

JAK WIĘC DOCHODZIĆ NALEŻNOŚCI TYTUŁEM WYKONANEGO ZLECENIA?

 

W pierwszej kolejności zasadnym byłoby wezwać zleceniodawcę do dobrowolnego spełnienia świadczenia, z zagrożeniem że w przypadku niezastosowania się do żądania zostanie skierowana sprawa na drogę postępowania sądowego.
W przypadku przymusowego dochodzenia tych wierzytelności, którego podjąć należy zwłaszcza po bezskutecznym wezwaniu dłużnika do spełnienia świadczenia, koniecznym jest złożenie pozwu do sądu cywilnego. Należy zaznaczyć, że rzeczowo właściwym sądem nie będzie sąd pracy, bowiem dochodzone wynagrodzenie nie wynika ze stosunku pracy tylko z umowy cywilnoprawnej jaką jest umowa zlecenia.

Przeciwko zleceniodawcy składamy więc pozew, na kwotę wynikającą z wysokości należnego wynagrodzenia, co stanowi wartość przedmiotu sporu. Pozew powinien zostać złożony w postępowaniu upominawczym, co wynika z  pieniężnego charakteru dochodzenia roszczenia. W ramach tego rodzaju postępowania sąd lub referendarz sądowy wydaje nakaz zapłaty na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że rozpatrzenie pozwu odbywa się bez wezwania stron na posiedzenie, a sam pozwany dowiaduje się o fakcie pozwania go dopiero przy otrzymaniu drogą pocztową nakazu zapłaty, od którego może dopiero złożyć sprzeciw. Od pozwu uiszczamy opłatę sądową w kwocie 5% od dochodzonej kwoty.

Jeżeli wartość przedmiotu sporu (dochodzona kwota) nie przekracza kwoty 20.000,00 zł, możemy dodatkowo pozwać zleceniodawcę w postępowaniu uproszczonym, co wymaga sporządzenia pozwu na specjalnym formularzu, dostępnym na rządowej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. W postępowaniu uproszczonym, opłata sądowa od pozwu jest znacznie niższa niż w przypadku wszczęcia postępowania wyłącznie w trybie upominawczym. Opłaty w postępowaniu uproszczonym wynoszą w zależności od wartości przedmiotu sporu (w.p.s.):
do 2000 zł – opłata 30 zł,
ponad 2000 zł do 5000 zł – opłata 100 zł,
ponad 5000 zł – do 7500 zł – opłata 250zł,
ponad 7500 zł – opłata 300 zł.

Pozew powinien spełniać wszelkie wymogi formalne, w innym wypadku zostaniemy wezwani do ich uzupełnienia pod rygorem zwrotu pozwu.

W pozwie powinniśmy zapewnić ogólne warunki pisma oraz warunki formalne pozwu, na które składa się:
1. Oznaczenie sądu, do którego pozew kierujemy,
2. Imię nazwisko (lub nazwę – w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej) stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,
3. PESEL lub NIP powoda (zleceniobiorcy),
4. nagłówek pozwu, np. w postaci „POZEW W POSTĘPOWANIU UPOMINAWCZYM”,
5. Treść żądania pozwu wraz z innymi wnioskami z podaniem dowodów na okoliczności żądania pozwu.

Na treść żądania będzie składała się dochodzona kwota wraz z odsetkami, od dnia następnego od dnia wymagalności roszczenia do dnia zapłaty, np.:

“Wnoszę o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, aby pozwany zapłacił na rzecz powoda kwotę 10.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 12.03.2019r. (data wymagalności roszczenia 11.03.2019r.) do dnia zapłaty”.

Składamy ponadto dodatkowe wnioski, np. o:

  • zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych,
  • dopuszczenie dowodów załączonych do pozwu na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia.

6. Przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu,

w tym zakresie opisujemy okoliczności związane z zawarciem oraz wykonaniem zlecenia, a także niespełnieniu przez pozwanego żądanego świadczenia,

7. Pozew powinien zostać własnoręcznie podpisany
8. na końcu pozwu wymieniamy dokładnie załączniki.

 

Dodatkowo podkreślić należy, że dowody powinny być podane na okoliczność treści żądania, a więc muszą wykazać przede wszystkim, że doszło do zawarcia umowy zlecenia z osobą pozwaną. Nie będzie trudne do wykazania dowodowo fakt istnienia zlecenia, które zostało zawarte w formie pisemnej. W przypadku niesformalizowanej formy zawarcia umowy, źródłem dowodowym mogą być np. zeznania świadków.

Taki pozew z załącznikami oraz jego odpisem nadajemy drogą pocztową na adres właściwego sądu, bądź też składamy osobiście w biurze podawczym tego sądu. Kolejnym stadium dochodzenia roszczenia jest oczekiwanie na nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym oraz w razie konieczności wszczęcie postępowania klauzulowego i egzekucyjnego.

 

Sam temat wszczęcia postępowania sądowego (pozwania), jest bardzo obszerny i niemożliwe jest jego wyczerpanie w ramach jednego artykułu. Stąd proszę o potraktowanie tych informacji jako wyłącznie ogólnych (standardowych). Zachęcam natomiast do zadawania szczególnych pytań, w razie potrzeby.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *